Voedselverspilling: een wereldwijd probleem

Voedselverspilling: een wereldwijd probleem

Er wordt jaarlijks 1,6 miljard ton aan voedsel weggegooid. Het is een gigantisch probleem met gevolgen voor de economie, het milieu en de samenleving, zowel wereldwijd als in jouw land. Het is onderdeel van de duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN voor 'een betere en duurzamere toekomst voor iedereen'.


Wat is voedselverspilling?

Voedselverspilling of -verlies betreft eetbaar voedsel dat wordt weggegooid of onaangetast verloren gaat. 

En niet alleen het eten zelf wordt verspild, maar ook alle hulpbronnen die voor de productie werden gebruikt, zoals water, land en arbeid. Een voorbeeld hiervan is dat 70% van al het water in de wereld wordt gebruikt voor landbouw.

Een derde van al het voedsel in de wereld wordt verspild of gaat verloren.

Dit heeft gevolgen voor:

Het milieuVoedselafval belandt op een vuilnisbelt. Hier wordt methaan ontbonden en afgegeven: een gevaarlijk broeikasgas met een negatieve invloed op ons milieu. In werkelijkheid is 8% van de wereldwijde broeikasgasemissies afkomstig van voedselafval. Als voedselverlies en -verspilling een land zou zijn, zou het de derde grootste bron van broeikasgasemissie zijn (na China en de Verenigde Staten).

De economie: Voedselverspilling kost de economie jaarlijks circa € 1 biljoen.

De samenleving: Voedselverspilling is een vreselijk probleem als je bedenkt dat circa 870 miljoen mensen wereldwijd in hongersnood leven en/of ondervoed zijn. Dit staat gelijk aan 2,5 keer de populatie van de VS.

In sommige landen wordt meer dan 40% van het geproduceerde voedsel verloren of verspild ergens in de voedselketen. Er zijn oplossingen voor het probleem, maar het bewustzijn is op dit moment vrij laag. Er moet dus veel gebeuren om dit onder de aandacht te brengen. Als we op deze voet verdergaan, verwacht de Boston Consulting Group dat we in 2030 maar liefst 2,1 miljard ton voedsel zullen verspillen, ter waarde van € 1,33 biljoen.


Voedselafvalketen

Overal in de keten van boer tot bord gaat voedsel verloren of wordt het weggegooid.

Productie – In deze eerste fase van productie draagt de vraag van de consument naar perfect uitziend groente en fruit voor een groot deel bij aan de 32% voedsel dat wereldwijd (Boston Consulting Group, 2018) wordt verspild in de productieketen.

De verwerking, bewerking en opslag - in deze fase kunnen verwerkingsfouten van invloed zijn op de productkwaliteit. Het uiterlijk en de verpakking kunnen ook zorgen voor problemen, omdat het voedsel moet voldoen aan de normen van de fabrikant om verkocht te mogen worden. Als er door een productiemachine bijvoorbeeld een verkeerd etiket op een product wordt geplakt, of als een magazijnmedewerker een pallet omstoot en de verpakking beschadigd is, kunnen de producten niet langer worden verkocht.

Distributie en winkels - de laatste fase is het transport naar de supermarkten en winkels die het product verkopen aan de consumenten. Hier wordt verspilling veroorzaakt door de beperkte houdbaarheid van voedsel. De houdbaarheid wordt voorgeschreven door de houdbaarheidsetiketten op de producten. Deze kunnen inconsistent en verwarrend zijn.

Een bijkomend probleem is dat consumenten op ieder moment van de dag verwachten verse producten, zoals gebak, groente en fruit, aan te treffen in de schappen. Om te kunnen voldoen aan deze vraag, worden oudere, onverkochte producten weggegooid en vervangen door nieuwere producten.

In deze keten kan verspilling ook voorkomen als winkeliers de benodigde voorraad verkeerd inschatten. Dit kan meerdere oorzaken hebben, zoals: een supermarkt verwacht veel ijs te verkopen in de zomer, maar door het slechte weer wordt er minder ijs verkocht dan verwacht. De overschotten worden weggegooid.

Als voedsel alle stappen van de voedselketen doorloopt, belandt het bij een consument thuis. Hier zien we ook de grootste economische impact van voedselverspilling. Hoe verder een product namelijk in de voedselketen komt voordat het wordt weggegooid, hoe meer hulpmiddelen er zijn geïnvesteerd in het product en des te hoger de 'kosten'.

Verspilling in huis kan veroorzaakt worden door:

  • Gebrek aan een boodschappenlijstje (dit kan leiden tot overmatige aankopen)
  • ‘Lelijke’ producten blijven vaak over
  • Verwarring over geldigheidsdata en houdbaarheidsetiketten
  • Onjuiste bewaarmethoden kunnen leiden tot een kortere houdbaarheid van producten
  • Delen van producten die niet worden gebruikt
  • Er wordt geen gebruikgemaakt van de vriezer


Meer informatie over de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN

De duurzame ontwikkelingsdoelen vormen de blauwdruk voor een betere en duurzamere toekomst voor iedereen. Ze zijn gericht op de wereldwijde uitdagingen waar we mee te maken hebben, inclusief armoede, ongelijkheid, klimaat, milieuvervuiling, welvaart, vrede en gerechtigheid. De doelen zijn verbonden met elkaar en om iedereen op hetzelfde niveau te krijgen, streven we ernaar om ieder doel vóór 2030 te bereiken (UN SDG).

In 2015 heeft de VN 17 doelen voor duurzame ontwikkeling opgesteld. De werelddoelen vormen samen een plan tot 2030 voor duurzame ontwikkeling, voor zowel mensen als onze planeet.

De 17 doelen zijn ambitieus en bevatten 169 subdoelen op het gebied van duurzaamheid waaraan VN-lidstaten verplicht moeten werken om de natuur, het sociaal gedrag en de economische groei in balans te brengen.

De SDG is van toepassing op alle 193 leden van de VN, inclusief jouw land. Daarom dragen wij ook een deel van de verantwoordelijkheid om deze doelen vóór 2030 te bereiken.

Onder doel 12 wordt de wens om wereldwijde voedselverspilling te halveren dankzij verantwoordelijke consumptie en productie omschreven. Het bestaat uit zowel consumenten- als winkelniveaus vóór 2030:

12.3 Vóór 2030 dient de wereldwijde voedselverspilling per persoon in winkels en door de consument te worden gehalveerd en voedselverliezen tijdens de productie en in toeleveringsketens dienen te worden gereduceerd, inclusief naoogstverliezen

Iedereen in jouw land is verantwoordelijk voor het behalen van de doelen, zoals onderwijsinstellingen, particuliere en overheidsbedrijven, de overheid, en ook individuen.


Samen gaan we de strijd aan tegen voedselverspilling.